آخرین خبرها
شاخص الیاف مصنوعی

۶۰- الیاف مصنوعی

الیاف یک دسته بزرگ از پلیمرها می باشند که تولید آنها از اواخر قرن نوزدهم آغاز گردید. تا پیش از آن از الیاف طبیعی پنبه و پشم استفاده می شد.به دلیل این که این الیاف نازک و طولشان کم بود به هم می پیچیدند به این عمل ریسیدن یا spinning می گویند.

الیاف ماده اولیه صنعت نساجی می باشند.

g

 خصوصیت یک لیف عبارتند از:

۱٫نسبت زیاد طول به قطر
۲٫ استحکام

۳٫ خاصیت الاستیسیته
۴٫ جذب رنگ
۵٫ قابلیت ریسندگی
۶٫ مقاومت در برابر نور و حلال

ساختار فیزیکی:

نیمه بلوری هستند برخی مانند کولار و نامکس کریستالی می باشند.

kk1   k1
نمایی از لیاف نامکس و کولار

الیاف داری پایداری دمایی بالایی می باشند به این معنا که دمای ذوب و تخریبشان ۲۰۰ درجه سانتی گراد می باشد.
الیاف در جهت اصلی کشیدگی یا آرایش یافتگی کاملا متفاوت نسبت  به جهت عمود بر محور اصلی دارند, این خواص متفاوت نتیجه کشیده شدن در فرایند ریسندگی می باشد.

الیاف نساجی به دو دسته تقسیم می شوند:

۱٫الیاف کوتاه
۲٫ الیاف بلند

الیاف کوتاه تبدیل به نخ می شوند.
الیاف بلند در صنعت نساجی طولشان ممکن است به صدها متر برسد.

الیاف مصنوعی به چه ترکیباتی می گویند؟

الیاف مصنوعی صرفا از مواد شیمیایی تهیه می شوند. بنابر این دارای ساختمان سلولزی یا پروتئینی نیستند. طبیعت در ساخت آنها نقش ندارد و تنها با اجرای فرایند های شیمیایی ساختمان لیفی به آنها داده می شود. در اینجا به سه گروه از این الیاف اشاره می شود:

۱٫پلی آمید ها؛ نظیر الیاف تهیه شده از نایلون ۶۶,پرلون و ریلسان
۲٫پلی استرها؛ نظیر الیاف داکرون, ترویرا, ترگال, تریلن و تترون
۳٫مشتقات وینیلی؛ ماننداکریلیک, ارلن, ساران و PVC

همانطور که قبلا بیان شد هر کدام از الیاف مصنوعی یا طبیعی دارای ویژگی های مثبت یا ضعف هایی هستند که استفاده از آن لیف خالص را برای استفاده در منسوجات با مشکلاتی رو به رو می کند.

از چه روشهایی برای بهبود خواص الیاف مصنوعی استفاده می کنند؟

به منظور بهبود خواص و ارتقاء کیفیت نظیر اتو پذیری, رنگ پذیری بهتر, جذب رطوبت ظاهر بهتر احساس مطبوع تر زیر دست و... الیاف اعم از مصنوعی و طبیعی را با هم مخلوط کرده (مخلوطی از دو یا سه لیف) و سپس نخ ریسی می کنند. در اثر این اختلاط بسیاری از ضعف های آنها رفع شده و آثار بهبودی کاملا ملموس و قابل مشاهده است. مانند پنبه و پلی استر و یا پشم و پلی استر(برای مصارفی نظیر فاستونی) که در صد و جنس هر کدام از اجزای الیافی مخلوط شده و به کار رفته در ساختار تارو پود پارچه فاستونی, جهت اصلاع مصرف کننده در حاشیه پارچه نوشته می شود. مثلا (۶۵% polyester & 35% wool) .
الیاف پلی استر به صورت مخلوط با الیاف پشم و پنبه جهت ایجاد حس طبیعی بهتر و بهبود خواص الیاف طبیعی به کار برده می شود.
الیاف بشور- بپوش از اختلاط الیاف پلی استر با پنبه به دست می آید.
در این گونه موارد لیفی که سهم بیش از ۵۰% از کل مخلوط را در اختیار دارد از نظر خصوصیات پارچه بیشترین تاثیر را روی خواص آن پارچه می گذارد.

 

kkk

شکل الیاف پلی استر-پنبه

در جدول زیر  طبقه بندی الیاف در سه گروه ارائه شده است که در ان الیاف به صورت خالص و مخلوط مورد استفاده قرار می گیرد.

الیاف طبیعی

الیاف بازیابی شده

الیاف مصنوعی

پنبه

کتان

کنف

پشم

ابریشم

کرک

مو

ویسکوز رایون

استات سلولز

تری استات سلولز

الیاف پلی نوزیک

الیاف کازئینی

پلی استر(داکرن, تترن, ترویرا,ترگال, تریلن و...)

الیاف نایلن ۶۶,نایلون ۶(پرلن), نایلون ۱۱(ریلسان)

اکریلیک(ارلن و مداکریلیک)

آرامید(کولار و نامکس)

پلی اتیلن

پلی پروپیلن

کربن و گرافیت

 

توضیح: در علوم الیاف نخ به معنی رشته بلندی از یک لیف است صرف نظر از جنس آن, مانند آنچه که به دور یک قر قره می بندند. در حالی که عرف بازار ایران اصطلاحا به الیاف ساخته شده از پنبه , نخ می گویند.

چون اندازه گیری سطح مقطع الیاف با تجهیزات و وسایل معمولی تعیین ضخامت مشکل است تعیین دنیر دو لیف که دارای یک جنس هستند امکان قضاوت در زمینه کمتر یا بیشتر بودن قطر لیف و به تبع مقایسه انعطاف پذیری و لطافت آن را هم فراهم می سازد.
تعیین تناسیته الیاف با واحد gr/denier, تعیین این ویژگی الزامی است.

Tex: وزن (۱۰۰۰)متر از یک لیف را تکست یا نمره آن نخ یا لیف می گویند.
Tenacity: واژه ای است که دلالت بر استحکام کششی یک نخ یا لیف تا رسیدن به حد پارگی آن دارد, واحد آن نیرو بر واحد سطح مقطع است, از واحد gr/tex نیز استفاده می کنند.

 

منبع:www.polymeresabz.com/کتاب آشنایی با دانش پلیمرها و اصطلاحات بنیادی
تالیف: مهندس سعید نعمتی

 

درباره‌ی polymersabz

همچنین ببینید

103_2_sh

۱۰۳- چگونه از تغییر رنگ و تخریب پلیمرها جلوگیری کنیم؟

یکی از پرمصرفترین افزودنی ها که در صنعت پلاستیک استفاده می شود افزودنی آنتی اکسیدان …

پاسخ دهید